Nieuws

8 februari 2024 - Netwerkbijeenkomst Groeningen

Groeningen is de benaming voor het Laagveengebied dat van het Zuidelijk Westerkwartier, via De Onlanden, Paterswoldsemeer en Zuidlaardermeer naar het Roegwold loopt. Het is het gebied waar het water van de Drentse beken van oudsher stagneerde en dikke veenpakketten heeft gevormd.

Groeningen is een netwerkorganisatie die in dit gebied ‘de motor voor een klimaatpositieve regio’ ziet. Meer over Groeningen is te vinden op www.groeningen.nu

Lieselot was bij de netwerkbijeenkomst. Daar gaf het KNMI een interessante presentatie over de nieuwe klimaatscenario’s en wat die voor Groeningen kunnen gaan betekenen: we zullen ons moeten voorbereiden op zowel extreem natte als extreem droge perioden en ook hittegolven zullen extremer worden.

Waterschap Noorderzijlvest gaf een inkijkje in hoe zij zich op een toekomst met meer extremen voorbereiden. De boodschap was dat we mee zullen moeten bewegen met het water.

De Rijksuniversiteit Groningen benadrukte het belang van het kennen van en verbonden voelen met onze omgeving om de gevraagde adaptiviteit ook werkelijkheid te maken.

Aan het eind was er een levendige discussie over waarop in te zetten: betrokkenheid van burgers en vooral jonge mensen, samenwerking met de agrarische sector en het laten zien van de baten van een klimaatpositieve regio.

Als stichting zijn we bij Groeningen betrokken omdat we ook geloven in de kracht van het gebied: wanneer je natuurlijke processen versterkt en de ruimte geeft, is klimaatverandering beter op te vangen en wordt onze omgeving ook nog eens gezonder en mooier.

De Onlanden heeft als natuurgebied en klimaatbuffer (waterberging) wel laten zien dat samenwerken met de natuur zowel voor mensen als planten en dieren meerwaarde heeft.

8 februari 2024 - Het Koereigertje

Het klinkt wat denigrerend, zo’n verkleinwoord voor een prachtige vogel. Maar laat het me even uitleggen. Sinds pakweg een jaar maakt een koereiger en soms wel twee De Onlanden onveilig, het beest doorkruist de hele Onlanden op zoek naar voedsel. Het gebrek aan koeien in grote delen van De Onlanden deert hem kennelijk niet. Dat voedsel bestaat uit allerlei klein spul dat hij met zijn vrij dikke gele snavel oppikt.

Koereiger en koe – Foto Ko Katsman

Onze Onlandse koereiger is inderdaad dezelfde soort die je wel in natuurfilms ziet zitten op de rug van een zebra of gnoe. Van oorsprong een Afrikaanse vogel dus. Maar hij heeft zijn broedgebied de laatste tientallen jaren behoorlijk uitgebreid en is er zelfs in geslaagd de Atlantische oceaan over te steken om in Zuid-Amerika neer te strijken. De Middellandse Zee is dan natuurlijk slechts een peulenschilletje. Zo kent bijvoorbeeld Frankrijk al een behoorlijke populatie.

Zoals zo vaak begint de vestiging van een nieuwe soort met zwervers die ons land aandoen. Meestal volgen daarna een aantal mislukte broedpogingen. Maar als alles goed gaat volgt definitieve vestiging. Het lijkt erop dat dat nu in Nederland gaat gebeuren! Er zijn inmiddels in ieder geval drie broedparen met minstens twee uitgevlogen jongen. Die broedparen zitten in de Wieden, waar een gemengde kolonie van onder andere aalscholvers, lepelaars, blauwe reigers en purperreigers zit. Vanuit de vogelkijkhut De Auken bij Giethoorn kun je dat mooi bekijken.

Wie weet en krijgen we in de Onlanden in de toekomst ook zo’n mooie kolonie.

Oh ja, dat verkleinwoord…. Eigenlijk ben ik een luie vogelaar. Als ik al fietsend of lopend door de Onlanden iets wits zie in de verte, dan was het altijd een grote zilverreiger. Maar nu moet ik de verrekijker erbij pakken en eerst maar eens even goed kijken: soms blijkt het een koereiger te zijn … tja die is een stuk kleiner, vandaar koereigertje. Wie weet, als straks de kleine zilverreiger ook nog regelmatig akte de présence gaat geven hier heb ik helemaal een probleem.

Jaap van der Steen

 

23 januari 2024 - Bijeenkomst Lelylijn

Er wordt gewerkt aan de voorbereiding van de Lelylijn. Hoewel nog niet bekend is of deze er komt, wordt in een aantal gebiedssessies verkent de projectorganisatie wat op lokaal niveau de knelpunten en eventuele kansen zijn. Michel en Lieselot zijn aangeschoven bij de sessie over het Natura 2000 gebied Leekstermeer en het gebied Westpoort-Matsloot. We maken ons onder andere zorgen over versnippering, verstoring, afname van het ganzen foerageergebied en een toenemende recreatiedruk. Naar onze mening zal er, als de lijn er al komt, analoog aan het vervoeren van mensen ook nadrukkelijk gewerkt moeten worden aan het verbinden van natuurgebieden, op het niveau van Oostvaardersplassen – Friesland – Laagveengordel Groningen.

 

18 januari 2024 - Veldbezoek Faunapassages A7

Ten noorden van de A7 is in de gebiedsontwikkeling Zuidelijk Westerkwartier veel nieuwe natte natuur, gecombineerd met waterberging, aangelegd. Ten zuiden van de A7 ligt De Onlanden. Elk jaar worden hier dieren doodgereden. Lieselot is samen met vertegenwoordigers van Staatsbosbeheer, provincies Groningen en Drenthe, Rijkswaterstaat en gemeente Westerkwartier hebben we een aantal knelpunten bekeken en mogelijkheden voor verbetering benoemd.

Het veldbezoek was een vervolg op een bijeenkomst in juli die onze stichting naar aanleiding van de otter- en beverrapportage had belegd. Daar hebben we met vertegenwoordigers van de provincies Groningen en Drenthe, Rijkswaterstaat, de gemeenten Westerkwartier, Noordenveld, Groningen en Tynaarlo en de terreinbeheerders Groninger en Drents Landschap, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten de knelpunten besproken waar otters zijn dood gereden. We zijn voornemens om jaarlijks na uitkomen van de otter- en beverrapportage de partijen bijeen te roepen om vinger aan de pols van de voortgang en ontwikkelingen te houden.

 

15 januari 2024 - Naar een Nieuw Narratief voor de bovenlopen.

Jeroen en Lieselot hebben samen met milieufilosoof Martin Drenthen, natuurhistoricus Marc Argeloo, cultuurhistoricus Edwin van de Veld, regeneratief landbouwkundige Pablo Tittonell en Remco Mur van de Milieufederatie Drenthe om tafel gezeten om te zoeken naar wat nodig is om in de bovenlopen van De Onlanden, het gebied tussen Fochteloërveen en De Onlanden, te komen tot een toekomst waarin gezondheid en welzijn centraal staan. Voor mensen én de meer dan menselijke wereld. Dat vraagt een omslag in denken en meer werken vanuit verbinding met de wereld om ons heen en met elkaar.

Het was een zeer inspirerende bijeenkomst waar veel ideeën over tafel kwamen. De komende tijd gaan we verder uitwerken op welke manier we als stichting bij kunnen dragen. We kunnen bijvoorbeeld mensen bij elkaar brengen die aan goede voorbeelden werken. Of we kunnen het denken prikkelen door verder vooruit te kijken en verschillende disciplines samen te brengen.

Dit willen we zeker doen in het lopende traject van het Provinciaal Programma Landelijk Gebied van provincie Drenthe en waterschap Noorderzijlvest. Want wat in dat project in de bovenlopen van De Onlanden gebeurt, zal zeker effect hebben op De Onlanden: systeemherstel voor planten en dieren, waterkwaliteit, voldoende water en het opvangen van de gevolgen van klimaatverandering.

 

21 december 2023 - Verhogen van de dijken

Om de capaciteit van de waterberging te vergroten, worden de dijken rond De Onlanden verhoogd. We hebben met het waterschap Noorderzijlvest overleg gehad over het inzaaien van de dijken. We hebben voorgesteld om bloemrijke zaadmengsels te gaan gebruiken om een monocultuur van Engels raaigras te voorkomen.